بسکتبال 3×3 (سه نفره) یکی از گونههای مدرن و پرطرفدار بسکتبال است که امروزه بهعنوان یک رشته رسمی زیر نظر FIBA برگزار میشود. این رشته از بازیهای خیابانی و غیررسمی بسکتبال در شهرهای مختلف جهان، بهویژه در آمریکا، شکل گرفت.

- آغاز شکلگیری
در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، مسابقات خیابانی سهنفره در زمینهای روباز رواج داشت. این مسابقات به دلیل نیاز به بازیکنان کمتر، سرعت بالاتر و فضای کوچکتر محبوب شدند. در بسیاری از شهرهای آمریکا، تورنمنتهای محلی 3×3 برگزار میشد و به تدریج این قالب به کشورهای دیگر نیز گسترش یافت.
- ورود FIBA
در سال ۲۰۰۷، فدراسیون جهانی بسکتبال (FIBA) برنامهای را برای استانداردسازی قوانین بسکتبال 3×3 آغاز کرد. هدف آن جذب جوانان و گسترش بسکتبال در سراسر جهان بود.
نخستین حضور رسمی این رشته در یک رویداد بزرگ بینالمللی در Youth Olympic Games در سال ۲۰۱۰ در سنگاپور بود. استقبال گسترده از این مسابقات باعث شد FIBA سرمایهگذاری بیشتری روی توسعه این رشته انجام دهد.
- گسترش جهانی
پس از سال ۲۰۱۰:
• مسابقات جهانی 3×3 بهطور منظم برگزار شد.
• تور حرفهای مردان با عنوان FIBA 3×3 World Tour راهاندازی شد.
• ردهبندی جهانی تیمها و بازیکنان ایجاد شد.
• کشورهای مختلف برنامههای حرفهای برای این رشته تدوین کردند.
- ورود به المپیک
یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ 3×3، پذیرش آن توسط International Olympic Committee بود.
در سال ۲۰۱۷ کمیته بینالمللی المپیک تصویب کرد که بسکتبال 3×3 به برنامه المپیک اضافه شود و این رشته برای نخستین بار در Tokyo 2020 Olympics (که به دلیل همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۱ برگزار شد) حضور یافت.

- بسکتبال 3×3 در ایران
Iran از اوایل دهه ۱۳۹۰ شمسی بهصورت رسمی وارد مسابقات 3×3 شد. فدراسیون بسکتبال ایران با برگزاری لیگها و مسابقات کشوری، زمینه توسعه این رشته را فراهم کرد. تیمهای ملی ایران در رقابتهای آسیایی و جهانی حضور یافتهاند و در سالهای اخیر پیشرفت قابل توجهی داشتهاند.
امروزه بسکتبال 3×3 یکی از سریعترین رشتههای در حال رشد در جهان محسوب میشود و در کنار بسکتبال 5 نفره جایگاه ویژهای در برنامههای FIBA و المپیک دارد.
سه گام SEHGAM